Chmura (2001) sądzi, iż system beztlenowy-niemleczanowy jest najefektywniejszym szlakiem energetycznym podczas wytwarzania energii niezbędnej do pracy w warunkach beztlenowych wykonywanych z maksymalną intensywnością. Sądzi on również, iż wiedza ta powinna mieć uzasadnienie przy kształtowaniu zdolności szybkościowych po to, aby w kolejnych powtórzeniach biegowych w poszczególnej serii nie stosować zbyt długich odcinków do pokonania oraz zbyt krótkich przerw wypoczynkowych, ponieważ znacznie do pracy angażowany jest wtedy szlak beztlenowo-mleczanowy, który jak sama nazwa wskazuje powoduje wzrost stężenia mleczanu we krwi odpowiedzialnego za narastające zmęczenie organizmu.

Tabela nr 2 przedstawiająca schemat wytwarzanej energii podczas wysiłku fizycznego informuje, iż system beztlenowy jak i tlenowy dzielą się na dwa szlaki. System beztlenowy dzieli się na szlak beztlenowo-niemleczanowy oraz na szlak beztlenowo-mleczanowy a system tlenowy z kolei dzieli się na szlak tlenowo-beztlenowy oraz szlak tlenowy. Chmura (2001) twierdzi, iż odpowiednio zaprojektowany trening powoduje adaptację organizmu w taki sposób, że min. zwiększa się zdolność dystrybucji tłuszczów jako głównego źródła energii do resyntezy ATP w intensywnych wysiłkach o charakterze tlenowym co powoduje, iż zasoby węglowodanów zostają wtedy w znacznej mierze oszczędzone a co za tym idzie mogą być one zachowane jako energia np. na ostatnie minuty meczu lub też na  intensywniejsze wysiłki, które mogą zadecydować o końcowym wyniku rywalizacji z przeciwnikiem. Dawniej uważano, iż mechanizm tlenowy lub beztlenowy działały na zasadzie „albo albo”, aktualnie wiadomo jednak, iż działają one równocześnie i uzupełniają się procentowo w zależności od intensywności ćwiczenia oraz jej objętości (Donatelli 2011, Nazar 2013).

Sytuację tę możemy zauważyć na wykresie nr 3, gdzie przy maksymalnej intensywności pracy w 20 sekundzie 40% energii pochodzi z fosfokreatyny, 50% z glikolizy i 10% z przemian tlenowych. Biorąc pod uwagę natomiast energetykę maksymalnej pracy mięśniowej w 40 sekundzie widzimy, że 5% energii pochodzi z fosfokreatyny, 80% z glikolizy oraz 15% z procesów tlenowych (Birch 2012). Zatem określając wysiłek fizyczny o charakterze tlenowym, beztlenowym bądź też mieszanym mówimy tylko i wyłącznie o przemianach energii, które przeważają podczas trwania danego ćwiczenia jedna nad drugą lub też się równoważą (Donatelli 2011, Nazar 2013). 

Źródło:

Birch K., Gromadzka-Ostrowska J., MacLaren D., George K. (2012). Fizjologia sportu. PWN Warszawa

Chmura J. (2001). Szybkość w piłce nożnej. AWF Katowice.

Donatelli R. (2011). Rehabilitacja w sporcie. Elsevier Urban & Partner Wrocław.

Gustaw T. (2014). Wpływ okresu przygotowawczego na zmienność parametrów tlenowych piłkarzy ręcznych MKS Wieluń. Praca magisterska. Promotor pracy: dr hab. Zbigniew Borysiuk prof. PO. Wydział Wychowania Fizycznego i Fizjoterapii Politechniki Opolskiej.

Nazar K. (2013) Fizjologia wysiłków fizycznych [w]: Medycyna sportowa. Jegier A. (red.), Nazar K., Dziak A.. PZWL Warszawa. 

Najnowsze