Postawa - jest to taki układ ciała jaki przyjmuje człowiek w pozycji spionizowanej, niewymuszonej, naturalnej, nawykowej. Taką postawę nazywamy habitualną.

Postaw prawidłowa - to taka która występuje dostatecznie często, aby można ja było uznać jako charakterystyczną dla danej populacji i jest ona atrybutem dla osobników zdrowych powoduje prawidłowy rozwój psychiczny i fizyczny , zapewnia optymalną wydolność.

 

Postawa ta jest takim układem poszczególnych odcinków ciała, które są nietknięte zmianami patologicznymi. Zapewnia ekonomiczny wysiłek mięśni.

 

Dobra postawa zależy od:

- prawidłowego ukształtowania układu kostno - więzadłowego

- dobrze rozwiniętego układu mięśniowego - sprawnie działającego układu nerwowego.

 

Postawa baczna - jest to czynnie poprawiona, nieswobodna, jest ona wymuszona przez napięcie pewnych grup mięśniowych ( postawa baczna = wymuszona)

 

Postawa nawykowa - to rzeczywista postawa człowieka, to tę postawę powinno się badać u człowieka ( a nie baczną)

 

Postawy wadliwe są to wszelkie odstępstwa od prawidłowego sposobu trzymania się w pozycji stojącej, które charakteryzują się odmiennym od normalnego układem ciała. Zmiany te są odwracalne, są to wady proste i złożone są to głównie zdeformowania.

 

Zdaniem Przybylskiego postawa wadliwa jest wtedy, gdy pewne elementy sylwetki odbiegają od wzorca postawy poprawnej (normalnej) i są odwracalne.

 

Wada postawy jest to odchylenie od ogólnie przyjętych cech postawy prawidłowej właściwej danej kategorii wieku, płci i kategorii wieku.

 

Wady postawy Kasperczyk dzieli na proste i złożone. Przy czym proste wady określa jako błędy postawy a zmiany strukturalne oraz deformacje w obrębie narządu ruchu określa jako wady budowy (złożone) np. wady klatki piersiowej czy też boczne skrzywienie kręgosłupa.

 

Nowotny określa błędy postawy jako pojedyncze odchylenia od prawidłowej postawy ciała, które nie powodują zmian w ukształtowaniu kręgosłupa, pozostałe odchylenia od prawidłowej postawy ciała, które powodują już zmiany w ukształtowaniu kręgosłupa określa jako wady postawy.

 

Cechy charakteryzujące postawę prawidłową. Prawidłowa postawa cechuje się następującymi cechami:

• prostym ustawieniem głowy,

• fizjologicznymi wygięciami kręgosłupa w płaszczyźnie strzałkowej oraz prostym kręgosłupem w płaszczyźnie czołowej,

• dobrze wysklepioną klatką piersiową,

• dobrze podpartą miednicą na głowach kości udowych,

• prostymi kończynami dolnymi,

• prawidłowo wy sklepionymi stopami.

 

Okresy rozwoju wady.

1.     Pierwszy okres jest to okres zmian czynnościowych. W okresie tym jedne mięśnie ulegają rozciągnięciu i osłabieniu, w innych występuje wzmożone napięcie i przykurczę. Okres ten trwa od kilku tygodni do kilku miesięcy w zależności od czynników, które powodują powstawanie wady.

2. Drugi okres  jest to okres powstawania przykurczy, a więc mięśni, ścięgien, więzadeł. Okres ten może trwać od kilku tygodni do kilku miesięcy a nawet do kilku lat. Ćwiczenia korekcyjne w tym okresie jak również zabiegi kinezyterapeutyczne są tutaj jeszcze skuteczne.

3. Trzeci okres jest to okres zmian strukturalnych, czyli utrwalanych przykurczy. Ćwiczenia korekcyjne w tym okresie mogą jedynie zapobiec progresji wady, całkowita jej likwidacja jest niemożliwa i wymaga już specjalistycznego leczenia ortopedycznego z zabiegiem chirurgicznym włącznie.

 

Postawa a budowa ciała.

Budowa ciała jest ściśle powiązana z postawą ciała. Budowa to właściwe ukształtowanie kręgosłupa, miednicy, klatki piersiowej, kończyn dolny i przy prawidłowej strukturze stawów i pozbawionych przykurczów mięśni. Dzięki temu nawyk utrzymania prawidłowej postawy ciała jest znacznie łatwiejsze.

Defekty w budowie to płaskostopie lub koślawość kolan, dlatego też włącza się ją do analizy. Związek między postawą ciała a jego budową wyraża się także w inny sposób. Stwierdza się pewne powiązanie między sposobem trzymania się a typem somatycznym. Ogólnie zależność typu somatycznego od postawy ciała można wyrazić opinią, że typ o silnej budowie (typu o przewadze mezomorfii) odznacza się na ogół poprawna postawą, natomiast typ o przewadze czynnika ektomorficznego są bardziej skłonne do nabywania wad postawy.

 

Podział i przyczyny wad postawy. Podział i przyczyny wad postawy:

- wady postawy wrodzone- kości, mięśni

- wady postawy nabyte - są to rozwojowe i nawykowe.

 

W przypadku wad wrodzonych kości mogą to być dodatkowe kręgi, kręg klinowy (dodatkowy kręg, który charakteryzuje się - szerszy po stronie wypukłości wygięcie i odwrotnie), dodatkowe żebra, kręgozmyk (ześlizgiwanie się kręgów), wrodzony kręcz szyi. W obrębie kończyn dolnych występują wrodzone zwichnięcia stawu biodrowego tzw. dysplazja stawu biodrowego, następnie asymetria kończyn dolnych. W obrębie stóp występuje stopa płaska, płasko-koślawa, stopa wydrążona, końska, piętowa, szpotawa.

 

Wady wrodzone mięśni to postępujący zanik mięśni, następnie dystonia mięśniowa (osłabienie siły mięśnia i zanik tej tkanki)

 

Wady nabyte rozwojowe powstają w przebiegu takich chorób jak krzywica, gruźlica, choroba Scheuermanna tzw. kifoza młodzieńcza.

Wady nabyte nawykowe - przyczyną są czynniki środowiskowe np. sedenteryjny, czyli siedzący tryb życia, niewłaściwe obuwie i ubiór, złe noszenie plecaka, niedostosowanie ławek w szkole, złe oświetlenie i odległość od tablicy

-czynniki morfologiczne - tutaj jest przyczyną dystonia mięśniowa (zaburzenie napięcia mięśni - np. plecy okrągłe) czynniki fizjologiczne np. nawyk nieprawidłowej postawy ciała, również na postawę bardzo duży wpływ ma stan psychiczny danej osoby, zaburzenia czucia głębokiego, krótkowzroczność, osłabienie słuchu

-Dzieci upośledzone - wylęknione

 

Źródło:

Kasperczyk T. „Wady postawy ciała-diagnostyka i leczenie” Kraków 2001

Kempf H.D. „Szkoła pleców” Warszawa 1994,

Kutzner-Kozińska M. „Korekcja wad postawy“ Warszawa 1981,

Nowotny J.; Saulicz E. „Niektóre zaburzenia statyki ciała i ich korekcja” Katowice 1993, AWF

Żuk T. „Wady i bóle kręgosłupa” Warszawa 1974, PZWL

Najnowsze