Do wad kończyn zaliczamy:

a) kolana koślawe (genu valgum).

b) kolana szpotawe (genu varum).

Kolana koślawe (genu valgum) - jest to obustronna wada kończyn dolnych. Wada ta charakteryzuje się przyśrodkowym ułożeniem kolan w kształcie litery X. Oś podudzia tworzy z osią uda kąt otwarty na zewnątrz. Odcinek obwodowy, jakim jest podudzie znajduje się w odwiedzeniu. O koślawości mówimy wówczas, jeśli odległość między kostkami przyśrodkowymi przekracza 4-5 cm przy zwartych i wyprostowanych kolanach. Za koślawość fizjologiczną uważa się odchylenie nie większe niż 10-15o.

Kolana szpotawe (genu varum) - jest to obustronna wada kończyn dolnych. Wada ta charakteryzuje się ułożeniem kończyn w kształcie litery O. Oś podudzia tworzy z osią uda kąt otwarty do wewnątrz. Odcinek obwodowy, jakim jest podudzie znajduje się w przywiedzeniu.

W szpotawości rozstęp mierzy się odległością w centymetrach między kłykciami przyśrodkowymi kości udowych przy złączonych kostkach wewnętrznych. Jeśli ta odległość jest powyżej 4-5 cm wtedy mówimy o wadzie.

Koślawość występuje częściej u dziewcząt jak również u osób o astenicznej budowie ciała. U dorosłego człowieka oś mechaniczna kończyny dolnej przebiega:

a) patrząc z przodu przez głowę kości udowej, środek rzepki, środek stawu skokowego, i rzutuje na drugi palec —tzw. linia Mikulicza.

b) patrząc z boku przez krętarz większy kości udowej, nadkłykieć przy środkowy kości udowej, główkę strzałki kostkę boczną.

W przypadku koślawości oś mechaniczna przechodzi bocznie od stawu kolanowego (tzw. linia Mikulicza) Koślawość może być:

• wrodzona,

• idiopatyczna,

• pourazowa (w wyniku urazu stawu kolanowego),

• porażenna

• statyczna (w wyniku przeciążenia kończyn dolnych).

Zmiany kostne polegają na przeroście kłykcia wewnętrznego kości udowej, skręceniu na zewnątrz podudzia, skręceniu k udowej lub piszczelowej oraz na przeproście w stawie kolanowym.

Zmiany w układzie więzadłowo i mięśniowym. W tej wadzie więzadło poboczne strzałkowe jest przykurczone, zaś poboczne piszczelowe rozciągnięte. Mięśnie - półbłoniasty, półścięgnisty, krawiecki oraz głowa przyśrodkową mięśnia czworogłowego uda są rozciągnięte, natomiast mięśnie naprężacz powięzi szerokiej i dwugłowy uda są przykurczone.

Zalecenia:

- redukcja nadwagi ciała,

- unikanie długotrwałej pozycji stojącej rozkrocznej,

- unikanie siadu plotkarskiego,

- unikanie siadu klęcznego ze stopami ustawionymi na zewnątrz,

- ponieważ towarzyszy tej wadzie płaskostopie - należy przeciwdziałać płaskostopiu —odpowiednie obuwie z obcasem Thomasa,

- wzmacnianie mięśni rozciągniętych,

- usuwanie przykurczy,

- stosujemy: zabiegi fizykalne, ćwiczenia ruchowe, aparaty ortopedyczne lub leczenie operacyjne. Wskazania:

- pływanie stylem grzbietowym, -jazda na rowerze,

- siad skrzyżny.

Zmiany w układzie więzadłowym i mięśniowym. W tej wadzie więzadło poboczne strzałkowe jest rozciągnięte, natomiast więzadło poboczne piszczelowe przykurczone. Mięśnie naprężacz powięzi szerokiej i dwugłowy uda są rozciągnięte, natomiast mięśnie półbłoniasty, półścięgnisty i krawiecki są przykurczone. Wada ta występuje między 1-3 rokiem życia. Może powstawać wskutek krzywicy lub nadwagi ciała przy słabym układzie mięśniowo więzadłowym.

Przeciwwskazania i wskazania są odwrotne niż przy koślawości.

Jeśli wada występuje na tle krzywiczym stosujemy leczenie przeciwkrzywicze - zażywać dużo słońca i witamin, stosujemy: ćwiczenia ruchowe, zabiegi fizykalne, aparaty ortopedyczne lub leczenie operacyjne. W szpotawości linia przebiega przyśrodkowo od stawu kolanowego.

Źródło:

Dziak A. „Anatomia stopy” Warszawa 1973, PZWL

Dziak A. „Chcę mieć zdrowe nogi” Warszawa 1980, PZWL

Kasperczyk T. „Wady postawy ciała-diagnostyka i leczenie” Kraków 2001

Kempf H.D. „Szkoła pleców” Warszawa 1994

Kutzner-Kozińska M. „Korekcja wad postawy“ Warszawa 1981

Najnowsze